Πόσα γνωρίζετε για το τι συμβαίνει στο κεφάλι του κουταβιού σας; Πιστεύετε ότι όλα είναι πολύ απλά εκεί μέσα; Μόνο σκέψεις για το δείπνο, τη γάτα της διπλανής πόρτας και πάλι δείπνο; Σκεφτείτε το ξανά. Τα σκυλιά είναι γνωστό ότι μαθαίνουν εκατοντάδες λέξεις, κάνουν αριθμητική και μαντεύουν τι σκέφτονται οι άνθρωποι και τα άλλα σκυλιά. Γνωρίζουμε όλα αυτά και πολλά άλλα, χάρη στον αυξανόμενο αριθμό επιστημόνων σε όλη τη χώρα και τον κόσμο που έχουν στρέψει, από τις αρχές του αιώνα που διανύουμε, την προσοχή τους στον εκκολαπτόμενο τομέα της νόησης των σκύλων. Τι πρέπει λοιπόν να γνωρίζετε για την τεχνογνωσία που κατέχει ο σκύλος σας; Και πώς μπορείτε να καλλιεργήσετε αυτό το πανέξυπνο μυαλό του;
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειωθεί είναι: Δεν υπάρχει “ο σκύλος”. Ακριβώς όπως και οι άνθρωποι, κάθε σκύλος είναι διαφορετικός. Έτσι, ενώ οι επιστήμονες εργάζονται σκληρά για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τον τρόπο που οι σκύλοι βιώνουν τον κόσμο, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα ευρήματά τους δεν έχουν σχεδιαστεί για να σας δώσουν ένα σχέδιο για το συγκεκριμένο κατοικίδιο ζώο σας. Οι μελέτες μπορεί να λειτουργούν ως ενδιαφέροντας, χρήσιμοι οδηγοί, αλλά η πραγματική χαρά της νόησης των σκύλων είναι να είστε περίεργοι για τον τρόπο που σκέφτεται ο δικός σας σκύλος.
Καθώς μαθαίνετε το μυαλό του σκύλου σας, να θυμάστε ότι υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη νοημοσύνης. Μερικοί σκύλοι μπορεί να διαπρέπουν στη μέτρηση κοινωνικών καταστάσεων, άλλοι μπορεί να είναι επιδέξιοι στην εκμάθηση λέξεων, ενώ άλλοι πάλι μπορεί να έχουν μεγάλες ικανότητες επίλυσης προβλημάτων – ή ο σκύλος σας μπορεί να έχει κάποια άλλη γνωστική ικανότητα εντελώς.
Παρόλο που κάθε σκύλος είναι μοναδικός, υπάρχουν αρκετά στοιχεία που δείχνουν ότι σε επίπεδο είδους ένα από τα πραγματικά ξεχωριστά πράγματα για τους σκύλους είναι το πόσο καλά καταλαβαίνουν τους ανθρώπους. “Είναι πολύ προσεκτικοί και ανταποκρίνονται σε εμάς, πράγμα που αποτελεί μια σπουδαία κοινωνική γνωστική δεξιότητα”, είπε η Δρ Alexandra Horowitz, επικεφαλής του Εργαστηρίου Γνώσης Σκύλων στο Κολέγιο Barnard του Πανεπιστημίου Κολούμπια.
Οι ερευνητές δεν συμφωνούν απόλυτα στο γιατί οι σκύλοι είναι τόσο κοινωνικά έξυπνοι. Η επικρατέστερη άποψη είναι ότι η κοινωνική τους νοημοσύνη είναι εξελικτική: Κατά τη διάρκεια των χιλιάδων ετών από τότε που οι λύκοι εισήλθαν στη σφαίρα του ανθρώπου και άρχισαν να μεταμορφώνονται στα κατοικίδια ζώα που γνωρίζουμε σήμερα, η αναπαραγωγή ευνόησε τις ιδιότητες που κάνουν τους σκύλους καλούς συντρόφους των ανθρώπων, όπως η φιλικότητα και η συμπάθεια προς εμάς, οι οποίες τους κάνουν καλούς στο να διαβάζουν τη συμπεριφορά μας.
Υπάρχει επίσης η θεωρία ότι κάθε σκύλος αποκτά απλώς την κοινωνική του νοημοσύνη μέσα από τον πολύ χρόνο που περνάει γύρω από τους ανθρώπους – γι’ αυτό και η κοινωνικοποίηση των κουταβιών είναι τόσο σημαντική.
Η απάντηση μπορεί να είναι ένας συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων – της εξέλιξης και της κοινωνικοποίησης. Είτε έτσι είτε αλλιώς, το αποτέλεσμα είναι ένα είδος με αξιοσημείωτη συμπάθεια και κατανόηση για τον άνθρωπο.
Αυτό εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους. Ο Zachary Silver, διδακτορικός φοιτητής στο Εργαστήριο Συγκριτικής Γνώσης του Πανεπιστημίου Yale, μελετά τον τρόπο με τον οποίο οι σκύλοι ερμηνεύουν τον κοινωνικό κόσμο. “Είναι εξαιρετικά επιδέξιοι στο να ακολουθούν τα επικοινωνιακά μας στοιχεία, ιδίως τα σημεία και τα βλέμματά μας”, μου είπε. “Αλλά πηγαίνουν ακόμη ένα βήμα παραπέρα: δίνουν πολύ μεγάλη προσοχή στο πώς αλληλεπιδρούμε μεταξύ μας”. Για παράδειγμα, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι, σε ορισμένα πλαίσια, τα σκυλιά παρατηρούν αν ένας άνθρωπος είναι εξυπηρετικός ή μη εξυπηρετικός και προτιμούν το εξυπηρετικό άτομο.
Η τρέχουσα έρευνα του Silver επικεντρώνεται στην κατανόηση των σκύλων για τις προοπτικές των ανθρώπων: εργάζεται για να αξιοποιήσει προηγούμενα ευρήματα που δείχνουν ότι, σε ορισμένα πλαίσια, αν η τροφή είναι κρυμμένη με τέτοιο τρόπο, ώστε ένας σκύλος βλέπει ένα άτομο να παρατηρεί την απόκρυψη και ένα άλλο να μην την βλέπει, είναι πιο πιθανό να λάβει μια υπόδειξη για την τοποθεσία της από το άτομο που παρακολούθησε την απόκρυψη. Αυτό υποδηλώνει ότι οι σκύλοι μπορεί να βγάζουν όλα τα είδη σύνθετων συμπερασμάτων σχετικά με αυτά που γνωρίζουμε και αισθανόμαστε.
Όπως παρατηρεί η Silver, “οι σκύλοι κάνουν αρκετά εξελιγμένα πράγματα όσον αφορά την κατανόηση της δικής μας οπτικής γωνίας”.
Αν οι άνθρωποι θέλουν να καταλάβουν πώς είναι να είσαι σκύλος, η μύτη είναι ένα εξαιρετικό μέρος για να ξεκινήσουμε. Είναι γνωστό ότι οι σκύλοι έχουν πολύ πιο ισχυρή όσφρηση από τους ανθρώπους, αλλά γνωρίζατε πόσο πιο ισχυρή είναι; Όπως περιγράφει η Alexandra Horowitz στο best seller βιβλίο της στους New York Times “Being a Dog: Following the Dog Into a World of Smell”:
Οι σκύλοι ανίχνευσης εκρηκτικών υλών μυρίζουν μόλις ένα πικογραμμάριο -ένα τρισεκατομμυριοστό του γραμμαρίου- ΤΝΤ ή άλλη εκρηκτική ύλη. Πώς να αισθάνεται άραγε κάποιος που μπορεί να αντιληφθεί κανείς ένα πικογραμμάριο οσμής; … Το μέσο ρολό κανέλας περιέχει περίπου ένα γραμμάριο κανέλας. Βέβαια, η ανθρώπινη μύτη είναι σε αυτό, από τη στιγμή που ανοίγουμε την πόρτα του σπιτιού. Φανταστείτε τώρα τη μυρωδιά ενός τρισεκατομμυρίου ρολό κανέλας. Αυτό μυρίζει ο σκύλος που έρχεται μαζί μας όταν μπαίνουμε.
LifestyleΘλίψη: Πέθανε ο Αντώνης Κονιτόπουλος!LifestyleΔύσκολες ώρες για τη Δέσποινα Βανδή: Η στιγμή που λύγισε πάνω στη σκηνή
Αυτή η αίσθηση της όσφρησης δίνει στους σκύλους αξιοσημείωτες γνώσεις για το περιβάλλον τους. Ο Horowitz σημειώνει ότι ένας σκύλος ανίχνευσης μπορεί να καταλάβει προς ποια κατεύθυνση κινείται κάποιος, μυρίζοντας μόνο πέντε από τις πατημασιές του. Και σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, οι μύτες των σκύλων έχουν πλέον τη νομική σφραγίδα έγκρισης: Αν ένας σκύλος είναι σε θέση να αναγνωρίσει έναν ύποπτο με βάση τις μυρωδιές που αφήνει στον τόπο του εγκλήματος, τα στοιχεία αυτά γίνονται δεκτά στο δικαστήριο.
Αυτή η αισθητηριακή διαφορά είναι σημαντική επειδή μας δίνει πληροφορίες για το πώς τα σκυλιά βιώνουν και ερμηνεύουν τον κόσμο. Οι άνθρωποι είναι κυρίως οπτικά πλάσματα, που πλοηγούνται με την όραση. Οι σκύλοι, αντίθετα, επεξεργάζονται τον κόσμο μέσω της μύτης τους και, ως εκ τούτου, διαθέτουν όλων των ειδών τις δεξιότητες όσφρησης που είναι δύσκολο να διανοηθούν οι άνθρωποι.
Εφαρμόζοντας λίγη φαντασία για το πώς θα ήταν να ζει κανείς σε έναν κόσμο που βασίζεται στην οσμή, μπορούμε να εκτιμήσουμε καλύτερα τις γνωστικές ικανότητες των σκύλων. Για παράδειγμα: Οι σκύλοι δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στους καθρέφτες, κάτι που θεωρήθηκε ότι υποδηλώνει ότι δεν διαθέτουν αυτογνωσία. Όμως η δρ Horowitz απέδειξε ότι οι σκύλοι αναγνωρίζουν τις αλλαγές στη μυρωδιά τους, αποδεικνύοντας “ίσως κάτι σαν αυτογνωσία”.
Δεδομένου ότι οι εμπειρίες των σκύλων βασίζονται τόσο πολύ στις μυρωδιές, ένας από τους καλύτερους τρόπους για να γαλουχήσετε τον σκύλο σας είναι να του χαρίσετε τη μύτη του. “Η αγαπημένη μου μαντινάδα αυτές τις μέρες είναι “αφήστε τους να μυρίσουν”, λέει ο Δρ Horowitz. “Είναι σημαντικό να τα αφήνετε να εξερευνούν τον κόσμο με τη μύτη τους”. Ο δρ Horowitz και η συνάδελφός του, η ερευνήτρια συμπεριφοράς σκύλων δρ Charlotte Duranton, έχουν διαπιστώσει μάλιστα ότι τα σκυλιά που αφήνονται να μυρίζουν έχουν μια πιο αισιόδοξη προσέγγιση στον κόσμο.
Εκτός από το να τους αφήνετε άφθονη ελευθερία να μυρίζουν, πώς αλλιώς μπορούν οι ιδιοκτήτες σκύλων να κρατούν τα κατοικίδιά τους διανοητικά διεγερμένα; Οι ειδικοί που συμβουλεύτηκε η Αμερικανική Λέσχη Κένελ συμφώνησαν: όλα έχουν να κάνουν με την επικοινωνία. “Τα σκυλιά σας επικοινωνούν συνεχώς μαζί σας – παρακολουθήστε προσεκτικά τη συμπεριφορά τους, αντί να υποθέτετε ότι ξέρετε τι θέλουν ή τι γνωρίζουν”, μου είπε ο Dr. Horowitz. “Και μαθαίνουν τι θέλουμε ή τι ξέρουμε καλύτερα από το να είμαστε συνεπείς και σαφείς όταν τους ζητάμε πράγματα. Δώστε τους νέες προκλήσεις και εκθέστε τα σε νέα μέρη και δραστηριότητες”.
Τα αθλήματα σκύλων είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να προωθήσετε την καλή επικοινωνία σκύλου-ανθρώπου, ενώ εκθέτετε τα σκυλιά σε πολλές νέες καταστάσεις και προκλήσεις. Η Dr. Mary Burch, διευθύντρια του προγράμματος AKC Canine Good Citizen Program και πιστοποιημένη εφαρμοσμένη συμπεριφοριστής ζώων, μου είπε: “Η καλύτερη συμβουλή που θα μπορούσα να δώσω στους ιδιοκτήτες σκύλων που θέλουν να κρατήσουν τους σκύλους τους πνευματικά ενεργούς και να ενισχύσουν τις γνωστικές τους ικανότητες είναι να ασχοληθούν με κάποιο είδος εκπαιδευτικής δραστηριότητας με τον σκύλο τους. Το Agility, το Rally, η Υπακοή, το Trick Dog, η εργασία με θεραπευτικό σκύλο, η εργασία με οσμή και το AKC FIT DOG είναι μόνο ένα δείγμα. Η εκπαίδευση με κόλπα είναι κάτι που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι και οι περισσότεροι σκύλοι το λατρεύουν”.
Η φυλή του σκύλου σας μπορεί να αποτελέσει έναν χρήσιμο οδηγό για την επιλογή του καλύτερου αθλήματος γι’ αυτόν, καθώς οι φυλές δημιουργήθηκαν για συγκεκριμένους σκοπούς. Για παράδειγμα, σημειώνει ο Dr. Burch, δεδομένου ότι το Border Collie είναι ποιμενικό σκυλί, η εκτροφή τα διεγείρει σωματικά και πνευματικά, ενώ τα τεριέ, τα οποία εκτρέφονται για να κυνηγούν υπόγεια, συχνά απολαμβάνουν το Earthdog.
Το πιο σημαντικό είναι να προσεγγίζετε το σκύλο σας με περιέργεια και μια υγιή δόση φαντασίας. Θα εκπλαγείτε με το πόσα πολλά θα μάθετε.
Περισσότερες Ειδήσεις σήμερα
Η συνήθεια στον ύπνο που αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι άνοιας – Γιατί κλωτσούν και φωνάζουν
Συγκίνηση: Σκυλάκος περιμένει έξω από το Νοσοκομείο Τρικάλων τον άνθρωπό του που έχει πεθάνει
Ήταν οικογένεια: Κρητικός άνοιξε τον οικογενειακό τάφο για να θάψει τον αγαπημένο του σκύλο